Commercial Crew Programme (CCP) - NASA wspiera komercyjne loty załogowe (CCDev, CCDev2, CCiCap)

[JSz]

NASA realizuje program Commercial Crew Development (CCDev), mający wspierać i stymulować wysiłki podejmowane przez różne prywatne firmy w zakresie astronautyki załogowej. Przeznaczono na ten cel 50 mln USD. Pieniądze te zostały rozdzielone pomiędzy następujące firmy:

- Blue Origin - 3,7 mln USD na konstrukcję systemu ratunkowego podczas startu (LAS) typu "pusher" oraz budowę kompozytowego modułu załogowego dla testów.

- Boeing Company - 18 mln USD na budowę nowego statku załogowego (będzie nim CST-100).

- Paragon Space Development Corporation - 1,4 mln USD na konstrukcję systemu podtrzymywania życia.

- Sierra Nevada Corporation - 20 mln USD (to największa kwota w ramach CCDev) na dalszy rozwój tworzonego przez firmę systemu transportu kosmicznego, który stanowi mini wahadłowiec Dream Chaser.

- United Launch Alliance - 6,7 mln USD na dopracowanie systemu wykrywania zagrożeń dla rakiet Atlas V i Delta IV.

Chyba o wszystkich tych firmach istnieją już wątki na naszym Forum - bodajże poza Paragonem. Również o produktach przez nie rozwijanych tutaj rozmawialiśmy.

Serwis Parabolic Arc opublikował właśnie trzecie raporty kwartalne tych firm, opisujące ich postępy w ramach programu CCDev. Dotyczą one miesięcy lipiec-wrzesień. Zawarte w nich szczegóły powinny znaleźć się już raczej w wątkach dotyczących poszczególnych firm.



Źródła: informacja na stronie NASA; raporty kwartalne na serwisie Parabolic Arc.

[JSz]

CCDev 2

Poprzedni post dotyczył tegorocznej edycji CCDev, teraz trochę o bliskiej przyszłości. NASA ogłosiła drugą rundę programu, zwaną CCDev 2. Dotyczy ona finansowania prywatnych przedsiębiorstw zajmujących się astronautyką załogową w 2011 roku. Przewiduje się, że zostanie przeznaczonych na tę rundę ok. 200 mln USD - w tym roku było 50 mln, ale początkowo była mowa o 150 mln, tak więc nie ma pewności, ile ostatecznie będzie do podziału. Ale wygląda na to, że będzie to jednak kwota znacznie wyższa niż tegoroczna. Zgłosiło się już 41 firm, choć termin zgłaszania upłynie dopiero 13 grudnia. Warto zerknąć na listę tych firm, by przekonać się, jak rozległy zrobił się ten sektor gospodarki. Obok pięciu tegorocznych beneficjentów CCDev są tam chyba wszystkie liczące się firmy z branży, łącznie z Bigelowem i SpaceX (zob. listę).

Program wspierania firm działających w szeroko rozumianej astronautyce załogowej jest o wiele uboższy od programu COTS, na który przeznaczono miliardy USD. Przypominam, że COTS (Commercial Orbital Transportation Services) dotyczy kompletnych systemów transportu zaopatrywania ISS. Podstawowa różnica między COTS a CCDev jest taka, że o ile ten pierwszy oznacza kontrakt na wykonanie całego systemu oraz konkretne usługi, to CCDev finansuje tylko pewne, niekiedy drobne fragmenty programów. Jednak nawet te stosunkowo niewielkie pieniądze, rzędu od kilku do 20 mln USD jak w tym roku, stanowią dla tych firm bardzo znaczący zastrzyk funduszy. Ponadto program stwarza silną motywację: firmy muszą się wywiązać z zaplanowanych w umowie osiągnięć i wykazać przed specjalistami NASA, że zrealizowały konkretne milestones.

Z drugiej strony, co będzie z tymi rozgrzebanymi programami w przyszłości? Wielu z nas kibicuje np. Sierra Nevada Corp. w budowie mini wahadłowca Dream Chaser. Cieszyliśmy się, że w tym roku prace ruszyły z miejsca. Ale jeśli firma nie otrzyma kolejnej porcji pieniędzy w przyszłym roku, to można obawiać się, że prace znowu bardzo spowolnią.

Źródła: strona programu CCDev 2; wspomniana lista zgłoszeń; artykuł na Space News o programie.

[Matias]

Wnioskuję o tytuł 'użytkownika kwartału' (a'la user miesiąca) dla JSz! Kolejny bardzo przydatny wątek, gdzie będziemy mogli komentować nowości z programu oraz postępy w rozwoju mniejszych firm!

[JSz]

Dzięki Matias za dobre słowo! Może niekoniecznie dyplom, ale jakaś rzeczowa nagroda... 

Ale wracając do "merituma", Commercial Spaceflight Federation (CSF) opublikowała dzisiaj niezwykle interesujący raport opisujący szczegółowo osiągnięcia poszczególnych beneficjentów programu CCDev w tym roku. Autorzy podkreślają, że w ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy zdołano uzyskać ogromny postęp ("Companies Have Reached Substantial Hardware Milestones In Only 9 Months"). Dodajmy, że za niewielkie pieniądze jak na tę branżę.



Bardzo polecam ten raport. Można go pobrać ze strony CSF (uwaga, ponad 10 MB). Znajdują się tam informacje, a także ilustracje dotychczas chyba nigdzie nie publikowane.

Źródła: Commercial Spaceflight Federation; informacja o CCDev na stronie CSF.

Dla zachęty w załączniku zdjęcie powłoki wahadłowca Dream Chaser.

[Matias]

Interesujący dokument, zaciągam!

[JSz]

Trochę mieszam wątki - tzn. już namieszałem. Ale tak się stało, że amerykańska Komisja ds. Długu USA w środę upubliczniła ustami swych współprzewodniczących plan oszczędności pieniędzy publicznych na najbliższe lata. Rzecz w tym, że oszczędności mają też dotknąć programów dofinansowania prywatnych przedsiębiorstw, a więc i programu CCDev.

Oto fragment owej propozycji: "Eliminate funding for commercial spaceflight. The National Aeronautics and Space Administration (NASA) plans to spend $6 billion over the next five years to spur the development of American commercial spaceflight. This subsidy to the private sector is costly, and while commercial spaceflight is a worthy goal, it is unclear why the federal government should be subsidizing the training of the potential crews of such flights. Eliminating this program would save $1.2 billion in 2015".

Na propozycję tę ostro zareagowała Commercial Spaceflight Federation (CSF), o czym pisaliśmy na dedykowanym jej wątku "Commercial Spaceflight Federation - Federacja Komercyjnej Astronautyki Załogowej". Tam proszę szukać informacji o proteście CSF, naszych komentarzy, jak i o dalszych losach nieszczęsnej propozycji, jeśli tylko pojawią się nowe okoliczności.

[JSz]

Dzisiaj upłynął termin (a właściwie upływa) składania wniosków o dofinansowanie w ramach 2 rundy programu CCDev (CCDev 2). Wnioski złożyły aż 42 firmy, czyli wielokrotnie więcej niż na pierwszą turę. Ale też do podziału są większe pieniądze - 200 mln USD w porównaniu do 50 mln rok temu. Do zwiększonego zainteresowania programem przyczynił się też zapewne sukces pierwszej rundy, o której wynikach pisałem w tym wątku. Sukces ten wyniknął m.in. z polityki NASA przyznawania pieniędzy tym firmom, które z jednej strony proponują nowoczesne rozwiązania, a z drugiej dają duże prawdopodobieństwo sukcesu. Zwraca też uwagę dokładne rozliczanie tych firm z osiągniętych wyników.

Lista wnioskodawców jest dostępna pod adresem: link. Z firm, których szerzej rozmawialiśmy na naszym Forum, znajdują się na tej liście m.in. Bigelow, Blue Origin, Boeing, Excalibur Almaz, Lockheed Martin, Northup Grumman, Orbital Sciences Corporation, Paragon, PlanetSpace, Sierra Nevada Corporation, SpaceX, Thales Alenia Space North America (THASNA), United Launch Alliance (ULA).

Lista beneficjentów zostanie ogłoszona w marcu przyszłego roku. Czas realizacji zgłoszonych projektów będzie wynosił 12-14 miesięcy.

Komentarz: Sądzę, że ogłoszona za kilka miesięcy lista beneficjentów CCDev 2 w dużym stopniu wpłynie na to, które z tych firm będą odgrywały wiodącą rolę w tym przemyśle w najbliższej przyszłości. Oczywiście, w mniejszym stopniu dotyczy to takich potentatów jak Boeing, Lockheed Martin, ULA, czy nawet SpaceX, które mają już zapewnione finansowanie swych głównych programów z innych źródeł. Ale dla takich firm jak np. Sierra Nevada z ambitmym programem Dream Chaser, czy innych mniej znanych, o których szczegółów po prostu nie znamy, dotacja może mieć znaczenie nie do przecenienia, mimo że stosunkowo nie są to bardzo duże pieniądze.

[JSz]

Pojawiają się spekulacje prasowe odnośnie treści winsoków, które wpłynęły do programu CCDev.

Jasna jest sprawa z Boeingiem, który zamieścił na swej stronie informację, że "is proposing an approach that will significantly mature the CST-100 design through demonstrations of critical subsystems" (link).

SpaceX nie brał udziału w pierwszej rundzie programu CCDev skupiając się na pracach w ramach bezzałogowego programu COTS, który zresztą przyniósł kontrakt wielokrotnie większy niż mógłby zapewnić CCDev. Przypuszcza się, że wniosek dotyczy przystosowania zestawu Falcon 9/Dragon do lotów załogowych.

Sierra Nevada Corp. najprawdopodobniej chce kontynuować prace nad swym mini wahadłowcem Dream Chaser. Partnerem SNC w tym wniosku będzie Virgin Galactic. Tłumaczy się to współpracą tych firm w zakresie silników rakietowych (Dream Chaser będzie korzystał z silnika używanego w SpaceShipOne).

Kłopot z domysłami, co może zawierać wniosek Orbital Science Corp., który także jest uczestnikiem programu COTS. Jednak w przeciwieństwie do SpaceX nie pojawiały się głosy o pomysłach na umożliwienie zestawem Taurus II/Cygnus lotów załogowych. Przypuszcza się zatem, że OSC myśli o lotach załogowych raczej na bazie samolotu rakietowego X-34, wynoszonego samolotem WhiteKnightTwo! Na to ostatnie wskazywałby współudział w tym wniosku ponownie Virgin Galactic.

Źródeł nie podaję, bo jest ich dużo i raczej powtarzają się.

PS. Właśnie ukazało się oświadczenie prasowe Orbital Science mówiące o złożonym przez nich projekcie. Nie X-34 i nie współpraca z Virgin Galactic, ale mini wahadłowiec wynoszony Atlasem V. Szczegóły w wątku poświęconym Orbital Science Corp.

[ekoplaneta]

Ciekawe pomysły w tym CCDEV. Fajny ten miniwahadłowiec Orbitala. A najfajniejsze, że tak nie duże pieniądze mogą nam pomóc w rozwoju komercyjnych lotów na LEO. Nawet jak dwa z proponowanych statków polecą kiedyś na orbitę to będzie sukces!

[kanarkusmaximus]

Tu można powiedzieć, że aż szkoda, że ESA by nie chciała zrealizować podobnego programu...

[JSz]

Prywatne firmy odgrzewają różne stare, interesujące projekty, i być może coś interesującego z tego wyniknie: Sierra Nevada robi Dream Chasera na bazie HL-20, Blue Origin: New Sheparda wywodzącego się z DC-X, a Orbital wraca do swojego zaniechanego wcześniej projektu. Może zatem ktoś odgrzebie też Hermesa? Pewno nie ESA, ale może jakaś firma? Niektórzy twierdzą, że projekt Orbitala przypomina właśnie Hermesa. Dla przypomnienia, tak miał on wyglądać:

[jmvh]

Co jak co, ale tego bym się nie spodziewał, po drodze ITAR i Atlantyk, a na europejskie firmy raczej nie ma co liczyć.

[kanarkusmaximus]

Zdecydowanie - jeśli europejskie firmy by chciały coś komercyjnego stworzyć, to musiałoby się to odbyć bez amerykańskich komponentów (w tym pewnie i nośników). Zatem zostają europejskie (tu raczej małe pole do manewru), rosyjskie, chińskie i hinduskie rakiety nośne.

Nie wygląda to na łatwe zadanie...

[JSz]

Jasne, że nie. Ale pomarzyć jest przyjemnie... Zaś jeśli idzie o firmy europejskie, to pisaliśmy niedawno o francuskiej Dassault Aviation - to bynajmniej nie amatorzy.

[jmvh]

Poza tym spójrzmy na potencjalnych kontrahentów - w USA mamy jasnego odbiorcę zainteresowanego tego typu przedsięwzięciami, który na dodatek  finansuje CTOS czy CCDev, w europie czegoś takiego nie ma i nie zanosi się na to. Sprzedaż usług poza nią to jeszcze więcej kłopotów jak np. konkurencja z firmami ze stanów lub dodatkowe problemy prawne (a po za tym komu, skoro Rosja, Chiny i niedługo Indie będą miały własne załogowe konstrukcje).