PRZEBIEG MISJI
W skład misji MRO wchodzą następujące fazy: faza startu; faza lotu międzyplanetarnego; faza docierania do Marsa; faza wejścia na orbitę Marsa (Mars Orbit Insertion Phase - MOI); faza hamowania atmosferycznego; faza badań naukowych; oraz faza wymiany danych.
Okno startowe dla MRO otworzyło się 10 sierpnia 2005 roku i trwało do 30 sierpnia. W każdym dniu start był możliwy przez 30 minut. Pierwotnie był zaplanowany na 10.08.2005, jednak odkładano go dwukrotnie. Za pierwszym razem, 10.08.2005r powodem była awaria jednostki redundancyjnego żyroskopu (Redundant Rate Gyro Unit - RRGU) w innej rakiecie tego samego typu co rakieta MRO (Atlas 5). Obawiano się, że podobna awaria może wystąpić w rakiecie MRO. Za drugim razem, 11.0.2005r start został na początku odłożony o 1 godzinę i 10 minut. Przyczyną była burza w okresie tankowania paliwa. Następnie start został odłożony na następny dzień. Przyczyną były problemy z oprogramowaniem kontrolującym czujnik poziomu wodoru w zbiorniku górnego stopnia Centaur. Ostatecznie sonda wystartowała 12 sierpnia 2005 roku, o godzinie 11:43:00 UTC. Miejscem startu był Przylądek Canaveral, stanowisko startowe LC-41 za pomocą rakiety Atlas 5-401.
Start sondy miał miejsce podczas lata na półkuli północnej Ziemi i zimy na półkuli północnej Marsa. Pierwszą fazą startu było odliczanie wsteczne. Następnie został odpalony pierwszy stopień rakiety, który rozpędził statek do szybkości ponaddźwiękowych (4 500 m/s). Następnie stopień pierwszy wyłączył silniki, i został oddzielony od stopnia 2 (później spłonął w Oceanie Atlantyckim). Stopień 2, czyli Centaur po pierwszym uruchomieniu silnika dostarczał napędu przez 9.5 minut. Dzięki temu Cenatur wszedł na parkingową orbitę okołoziemską wraz z sondą. Orbita znalazła się na wysokości 185 kilometrów ponad Ziemią. Orbita umożliwiła odpowiednie usytuowanie statku przed wejściem na trajektorię okołosłoneczną. Następnie została odrzucona owiewka, która spłonęła nad Oceanem Atlantyckim. Pojazd był nadal połączony ze stopniem Centaur. Następnie, nad odpowiednim punktem nad Oceanem Indyjskim nastąpiło drugie uruchomienie silnika silnika, trwające 10 minut. Okres pomiędzy oboma odpaleniami silnika stopnia 2 wyniósł 33 minuty. Podczas drugiego odpalenia, sonda była skierowana na Słońce, i obracała, co zapewniło jednorodną temperaturę na wszystkich częściach próbnika i stopnia Centaur. Dzięki drugiemu odpaleniu sonda weszła na orbitę okołosłoneczną po 55 minutach i 6 sekundach od startu. Charakteryzowała się ona peryhelium 1.013 AU, aphelium 1.680 AU i inklinacją 3.1°. Po 57 minutach i 54 sekundach od startu sonda oddzieliła się od stopnia Centaur, przez zwolnienie zacisków łącznika. Oddzielnie nastąpiło nad północno - zachodnią Australią. Po krótkim czasie, w którym sonda oddaliła się od rakiety, stopień Centaur wykonał manewr uniknięcia kolizji, który zagwarantował, że nie podąży bezpośrednio na trajektorii sondy i się z nią nie zderzy. Zakończyło to fazę startu, i rozpoczęło fazę lotu międzyplanetarnego. Po odłączeniu się od układu nośnego, pojazd rozłożył także panele słoneczne i antenę wysokiego zysku. Ta konfiguracja została zachowana przez cała fazę lotu międzyplanetarnego i zbliżania się do Marsa. Łączność z soną została uzyskana po 61 minutach i 26 sekundach od startu.
Lot na Marsa trwał 7 miesięcy. W tym czasie, w fazie lotu międzyplanetarnego miały wykonane 3 z 5 korekt trajektorii (Trajectory Correction Maneuvers - TCMs). Pierwsza korekta, TCM-1, była największa. Została wykonana 27 sierpnia 2005r, począwszy od godziny 22:00 UTC. Trwała 15 sekund, po posoliło na uzyskanie zmiany szybkości 7.8 m/s. Korekta miała na celu nakierowanie sondy na trajektorię transferową do Marsa (podczas startu umyślnie sonda nie zastała skierowana na trajektorię bezpośrednio na Marsa, aby nie podążył na niej także stopień Centaur, nie uderzył w Marsa, i nie zanieczyścił go materiałem biologicznym). Była to także próba generalna silników przed wejściem na orbitę Marsa.
Manewr TCM-2 został wykonany 3 miesiące po starcie, 18 listopada 2005 roku, gdy statek pokonał już 60% drogi do Marsa, i do celu pozostało jeszcze około 40 milionów kilometrów (25 milionów mil). Korekta ta polegała na odpaleniu 6 silników manewrowych na czas 20 sekund. Zmiana szybkości wyniosła 0.75 m/s, i szybkość statku względem Słońca wyniosła 72 kilometry na sekundę (61 000 mil na godzinę).
W dalszym etapie misji plan przewidywał jeszcze 3 korekty trajektorii. TCM-3 była zaplanowana na 1 lutego 2006r, TCM-4 na 28 lutego 2006, a TCM-5A - na 9 lub 10 marca 2006r. Trajektoria sondy była jednak na tyle prawidłowa, że zostały one anulowane.
W czasie lotu międzyplanetarnego zostały wykonane także testy systemów statku oraz wstępne kalibrowanie instrumentów. Podczas pierwszego tygodnia lotu inżynierzy wykonali liczne testy sprawdzające statek, aby określić, czy jest on w pełni użyteczny, a zespoły instrumentów wysłały zmodyfikowane wersje oprogramowania sterującego sprzętem naukowym. Sprawdzone zostały także silniki, antena wysokiego zysku i żyroskopy. W środkowym okresie rejsu, wykonane zostały także próby anteny UHF instrumentu ELECTRA. Kalibrowane były także inne instrumenty. Dla kamer punktem odniesienia były pola gwiazd, a dla radaru SHARAD - znane źródła fal radiowych, takie jak Jowisz czy pulsary.
Po zakończeniu fazy lotu międzyplanetarnego, rozpoczęła się faza zbliżania się do Marsa. Rozpoczęła się ona na 45 dni przed wejściem na orbitę planety, i zakończy się wejściem na orbitę. W tym czasie dokładne określanie pozycji statku będzie możliwe dzięki określaniu przesunięć dopplerowskich w sygnale, mierzenie odległości statku od Ziemi (poprzez mierzenie czasu lotu sygnału radiowego z próbnika na Ziemię), oraz z użyciem techniki DELTA-DOR (Delta-Differential One-way Ranging). Ta ostatnia polega na zbieraniu sygnałów radiowych za pomocą dwóch anten DSN z dwóch źródeł: sondy i znanego radioźródła na na niebie. Antena przez kilkanaście minut odbierała dane ze statku, a następnie obracała się, odbierała fale radiowe ze znanego źródła na sferze niebieskiej, a następnie wracała do odbioru danych z próbnika. Dzięki temu nawigatorzy precyzyjnie wyznali pozycję kontową statku, i jego odległość. Pomiary były wykonywane za pomocą anten rozmieszczonych w Goldstone, Kalifornii, Kamberze (Australia) i Madrycie (Hiszpania). Od 30 do 2 dni przed osiągnięciem orbity został ponadto wykonany eksperyment nawigacji optycznej.
MRO dotarł do Marsa 10 marca 2006 roku. Został wtedy wykonany manewr wejścia na orbitę okołomarsjańską (Mars Orbit Insertion - MOI), w tym wypadku polarną. Manewr umożliwił wychwyt pojazdu przez pole grawitacyjne Czerwonej Planety. Na początku procedury ciśnienie w systemie napadowym zostało podniesione (był to moment w którym utracono sondę Mars Observer), a następnie rozpoczęło się przeorientowanie statku do orientacji właściwej do manewru wejścia na orbitę. Silniki zostały uruchomione o godzinie 21:24:32 UTC. W czasie manewru pojazd był widziany przez sieć DSN, ale jego sygnał został utracony, gdy wleciał za tarczę Marsa (w jego cień, wtedy zasilanie umożliwiły baterie), na 21 minut przed zakończeniem odpalenia silnika głównego, o 21:46:09 UTC. Odpalenie silników zostało zakończone o 21:52:20 UTC. Statek ukazał się ponownie po około 30 minutach, o 22:16:01 UTC. MRO bez problemów nawiązał łączność z Ziemią, co potwierdziło sukces manewru. Po kilku minutach stwierdzono, że manewr przebiegł praktycznie zupełnie prawidłowo. Silnik pracował przez 1641 sekund, zmiana szybkości wyniosła 1 km/s. Ciąg był o 2% niższy od planowanego, dlatego też oprogramowanie wydłużyło manewr o 33 sekundy. Sonda znalazła się na orbicie o zaplanowanych parametrach.
Pierwotna orbita była silne eliptyczna - jej perycentrum znajdowało się na wysokości 279 km (planowano 300 km), natomiast apocentrum - 44 500 km (planowano 45 000 km). Okres obiegu wynosił 35 godziny (czyli bardzo blisko planu, który przewidywał okres 35.4 godziny). Inklinacja wynosiła 93.3°. W czasie wejścia na orbitę, i podczas kolejnej fazy, czyli hamowania aerodynamicznego konfiguracja pojazdu była bardo podobna jak w fazie rejsu, z wyjątkiem przestawnia anteny wysokiego zysku do pozycji, w której zapewniła ona równowagę paneli słonecznych, podczas przelotów przez górne warstwy atmosfery Marsa. 24 marca 2006r wykonane zostały pierwsze testowe obserwacje powierzchni.
Po wejściu na orbitę i sprawdzeniu stanu pojazdu, rozpoczęła się faza hamowania aerodynamicznego, która trwała 6 miesięcy. Umożliwiła ona przejście na niską, polarną orbitę roboczą. W czasie tej fazy pojazd wykorzystał tarcie górnych warstw atmosfery, aby zmniejszyć swoją szybkość, i przez to ukołowić i obniżyć orbitę. Przygotowania do tego procesu zostały wykonane 30 marca 2006 roku, gdy statek odpalił swoje silniki o pośrednim ciągu na okres 58 sekund w apocentrum orbity. Obniżyło to perycentrum orbity do 333 kilometrów (207 mil). Hamowanie rozpoczęło się 3 tygodnie po wejściu na orbitę wokół Marsa, 31 marca 2006 roku, gdy sonda po raz pierwszy przeszła przez apocentrum obniżonej orbity. Hamowanie zostało wykonane w trzech fazach. Faza początkowa trwała tydzień, a pojazd wykonał w jej trakcie 5 obiegów. Na tym etapie pojazd obniżył swoje perycentrum do wysokości niezbędnej do wykonania właściwego hamowania. Faza główna trwała 5.5 miesiąca (445 obiegów). Rozpoczęła się, gdy pojazd znajdował się na wysokości, na której występują pożądane gęstości atmosfery. Statek regularnie przelatywał przez górne warstwy atmosfery Marsa, podczas przejść przez perycentrum. Manewry te były wykonywane bardzo ostrożnie. Gdyby statek przeleciał zbyt blisko powierzchni, mógłby się zbytnio nagrzać, a jeśli przeleciałyby zbyt wysoko - hamowanie zakończyłoby się zbyt wcześnie. Dlatego czasem były konieczne małe manewry silnikowe podnoszące lub obniżające jego perycentrum, w celu utrzymania statku w wymaganym "korytarzu". Atmosfera była także monitorowana przez przyspieszeniomierze, oraz instrument MCS, co pozwoliło na wykrycie zgrubień atmosfery związanych z jej ogrzewaniem. Głównych informacji na temat stanu atmosfery dostarczą jednak instrumenty MOC i TES na sondzie MGS, oraz THEMIS na Mars Odyssey. Dane te dostarczyły codziennej pomocy dla nawigatorów i inżynierów planujących manewry. Faza końcowa trwała 5 dni (64 orbity). Statek podwyższył swoje perycentrum, co spowodowało zacieśnienie orbity. PO zakończeniu hamowania perycetrum zostało podwyższone tak, że nie przebiegało już w atmosferze. Manewr ten wymagał odpalenia silników na 6 minut i został wykonany 30 sierpnia 2006 roku. Był to koniec chowania aerodynamicznego.
Po zakończeniu hamowania rozpoczęły się przygotowania do początku programu naukowego. W tym czasie statek wykonał 3 małe manewry porządkowania obity (Orbit Trim Maneuvers - OTMs), które spowodowały osiągniecie głównej orbity naukowej. Zastsowano w nich 6 silników o średnim ciągu. Operacja ta trwała 2 tygodnie. 5 września 2006 odbył się manewr trwający 210 sekund. Perycentrum zostało podniesione z 216 km do 320 km. Inklinacja została zmodyfikowana o niecały stopień, do 92.5°. Kolejny manewr odbył się 11 września. Trwał 12.5 minuty. Dzięki niemu uzyskano ostateczną orbitę, z perycentrum na wysokości 250 km nad biegunem południowym i apocentrum na wysokości 316 km nad biegunem północnym. Statek wykonywał 12 obiegów dziennie, po orbicie synchronicznej ze Słońcem tak że, obszar równikowy zawsze był obserwował o godzinie 3:00 p.m. miejscowego czasu słonecznego.
21 września rozłożono dwie anteny radaru SHARAD. Operacja przebiegła bez problemu. Następnie zostały wykonane testy instrumentów. Odrzucone zostało pokrycie CRSIM. Instrumenty były kalibrowane i konfigurowane. Pierwszy obraz z HiRISE o wysokiej rozdzielczości został uzyskany 29 września.
Po testach instrumentów badania naukowe nie były jeszcze możliwe z powodu koniunkcji ze Słońcem w dniach 07.10.2006 - 08.11.2006. Pojazd pozostawał wtedy w trybie bezpiecznego oczekiwania. Na Ziemi inżynierowe pracowali nad skonfigurowaniem orbitera.
Po zakończeniu koniunkcji rozpoczęła się naukowa faza misji. Zasadniczy program naukowy trwał od końca pierwszej koniunkcji Marsa ze Słońcem w listopadzie 2006 roku do początku drugiej koniunkcji ze Słońcem w listopadzie 2008r. Badania objęły wtedy w przybliżeniu pełny rok marsjański. Program rozszerzony misji rozpoczął się oficjalnie 10 grudnia 2008r.
Podczas badań Marsa wykonywanie obserwacje są znacznie bardziej złożone niż podczas wcześniejszych misji. Każdego dnia statek wykonuje pełne obrazowanie całego globu za pomocą MARCI, przeglądy wybranych regionów za pomocą CTX, oraz obserwacje setek wybranych celów w wysokiej rozdzielczości. Wiele pomiarów jest wykonywanych jednocześnie, za pomocą wielu instrumentów. Podczas fazy naukowej pokład statku z instrumentami naukowymi jest skierowany w kierunku nadiru Marsa. Jednocześnie panele słoneczne są przez cały czas skierowane na Słońce, a antena wysokiego zysku - na Ziemię. Kilka razy dziennie pojazd wykonuje także ruchy boczne, które trwają jednorazowo około 15 minut. Mają na celu wykonanie obserwacji celów naukowych wysokiego priorytetu, które nie znajdują się bezpośrednio pod statkiem. Pojazd może się obracać o 30 stopni względem nadiru.
Po zakończeniu programu podstawowego, pojazd miał rozpocząć fazę wymiany danych, w której będzie przeznaczony głównie do wymiany danych pomiędzy innymi sondami. W przypadku łazików MER w wymianie danych uczestniczy jednak głownie sonda 2001 Mars Odyssey, która nadal pozostaje w dobrym stanie. MRO zostanie prawdopodobnie użyty do zasadniczej wymiany danych z łazikiem MSL. Tymczasem orbiter jest wykorzystywany głównie do dalszych badań Marsa.